థాయ్లాండ్, కాంబోడియా మధ్య ఆలయ యుద్ధం: పురాతన హిందూ ఆలయాలపై సంరక్షణ లేదా స్వాధీనం? ఆగ్నేయాసియాలో మరో యుద్ధ మేఘం కమ్ముకుంటోంది. థాయ్లాండ్, కాంబోడియ
థాయ్లాండ్, కాంబోడియా మధ్య ఆలయ యుద్ధం: పురాతన హిందూ ఆలయాలపై సంరక్షణ లేదా స్వాధీనం?
ఆగ్నేయాసియాలో మరో యుద్ధ మేఘం కమ్ముకుంటోంది. థాయ్లాండ్, కాంబోడియా దేశాల మధ్య పాతకాలం నుంచి సాగుతున్న సరిహద్దు వివాదం ఇప్పుడు తీవ్ర ఉద్రిక్తతల దశలోకి చేరింది.
తాజా పరిణామాలు: కాల్పులు, డ్రోన్ దాడులు, విమాన బాంబుల వర్షం!
కాంబోడియాకు చెందిన డ్రోన్లు థాయ్లాండ్-కాంబోడియా మధ్య వివాదాస్పద ప్రదేశమైన డాంగ్రెక్ పర్వత ప్రాంతంలో సంచరించడంతో ఉద్రిక్తత మరింత ముదిరింది.
ఇరుదేశాల సైన్యాలు సరిహద్దుల్లో పరస్పరం కాల్పులకు దిగాయి. గురువారం ఉదయం నుంచి మిలటరీ స్థాయిలో దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి.
- కాంబోడియా బీఎం-21 రాకెట్లు, శతఘ్నులతో దాడి ప్రారంభించగా,
- థాయ్లాండ్ ఆరు ఎఫ్-16 యుద్ధ విమానాలతో కౌంటర్ దాడి చేసింది.
బాధితులు & ధ్వంసం:
థాయ్లాండ్ ఆరోగ్య శాఖ ప్రకారం:
- 11 మంది పౌరులు, 1 సైనికుడు మరణించగా,
- 7 మంది సైనికులు, 24 మంది పౌరులు గాయపడ్డారు.
- పౌర ఆవాసాలు ధ్వంసం అయ్యాయి.
కాంబోడియా రక్షణ శాఖ ప్రకారం, థాయ్లాండ్ యుద్ధ విమానాలు టా మ్యూయెన్ థోమ్, టా క్రాబే, ప్రీహ్ విహీర్ ప్రాంతాల్లో బాంబులు వేయడం వల్ల మిలటరీ స్థావరాలు నాశనం అయ్యాయని ఆరోపించింది.
పురాతన ఆలయాల వివాదం ఏమిటి?
✦ ప్రీహ్ విహీర్ ఆలయం:
9వ–12వ శతాబ్దాల్లో నిర్మించబడిన శైవ ఆలయం. శివుడిని శిఖరేశ్వరుడిగా పూజించే ఈ ఆలయం, కాంబోడియాలో ఉండి యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించబడింది.
1962లో అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం (ICJ) ఈ ప్రాంతం కాంబోడియాదేనని తేల్చింది. కానీ థాయ్లాండ్ ఇప్పటికీ ఆ నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకిస్తోంది.
✦ టా మ్యూయెన్ ఆలయ సముదాయం:
డాంగ్రెక్ పర్వత శ్రేణిలో ఉన్న ఈ ఆలయాలు ఖ్మేర్ సామ్రాజ్యం కాలంలో నిర్మించబడ్డాయి.
టా మ్యూయెన్ థోమ్
- టా క్రాబే
- టా మ్యూయెన్ టోట్
వీటిలో కొన్ని ఆలయాలు ప్రస్తుతం థాయ్లాండ్ పరిపాలనలో ఉన్నాయి.
ఇతివృత్తం: దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ఘర్షణ
- 2008: యునెస్కో వారసత్వ గుర్తింపు తర్వాత, ఇరుదేశాల మధ్య తీవ్రంగా ఘర్షణ జరిగింది.
- 2011: ఫిబ్రవరి-ఏప్రిల్ మధ్య పరస్పర కాల్పులు జరగడంతో యుద్ధ స్థితి ఏర్పడింది.
- UN జోక్యం తర్వాత స్థిరత వచ్చినా, సరిహద్దుల్లో ఎప్పటికప్పుడు ఉద్రిక్తతలు నెలకొన్నాయి.
ఖ్మేర్ సామ్రాజ్య వారసత్వం – మూడురాష్ట్రాల్లో నాటిన సంస్కృతం
11వ–12వ శతాబ్దాల్లో ఖ్మేర్ సామ్రాజ్యం కాలంలో ఈ ఆలయాలు నిర్మించబడ్డాయి.
ప్రస్తుత థాయ్లాండ్, కాంబోడియా, లావోస్ దేశాల మధ్య ఈ ఆలయాలు చరిత్ర, ధార్మిక విశిష్టత కలిగినవి.
సంస్కృతం, ఖ్మేర్ లిపుల్లో శాసనాలు ఇప్పటికీ కనిపిస్తున్నాయి. తాంత్రిక శైవ సంప్రదాయానికి ప్రతీకగా నిలిచాయి.
ప్రాంతాలు, ఆలయాల వివరాలు:
| ఆలయం పేరు | ప్రస్తుత రాష్ట్రం | నిర్మాణ కాలం | ముఖ్యత |
|---|---|---|---|
| ప్రీహ్ విహీర్ | కాంబోడియా | 9వ–12వ శతాబ్దం | శిఖరేశ్వర శివాలయం |
| టా మ్యూయెన్ థోమ్ | సరిహద్దు ప్రాంతం | 11వ శతాబ్దం | శైవ ఆలయం |
| టా క్రాబే | అడవిలో | 11వ శతాబ్దం | తాంత్రిక శైవ పూజలు |
| టా మ్యూయెన్ టోట్ | థాయ్ వైపు | 11వ శతాబ్దం | వైష్ణవ & బౌద్ధ పరిణామం |
భవిష్యత్ దిశ: యుద్ధమా? లేదా దౌత్యమా?
ఇరు దేశాలు తాము శాంతిని కోరుకుంటున్నామని చెబుతున్నప్పటికీ, ప్రతి చిన్న సంఘటన ఆగ్రహంగా మారుతున్నది.
దౌత్యపు మార్గాలు పూర్తిగా తెరచుకోకపోతే, ఈ ఆలయాల చుట్టూ మళ్లీ పెద్ద యుద్ధం చెలరేగే అవకాశముంది.
ముగింపు మాట:
పూర్వపు హిందూ వారసత్వ ఆలయాలు ఇప్పుడు రెండు దేశాల హక్కుల యుద్ధానికి మారాయి. సంస్కృతి పరిరక్షణ పేరిట సైనిక చర్యలు, ప్రజల ప్రాణాలు పోతుండటం విచారకరం. అర్హమైన చరిత్రకు శాంతియుత పరిష్కారమే అవసరం.
Visit: www.digitalprimenews.in
Follow Us on Social Media:
▶️ YouTube: Digital Prime News
Facebook: Digital Prime News on Facebook
Twitter / X: @DigitalPrimeNews
Instagram: @digitalprimenews
COMMENTS